Wpływ zabiegów agrotechnicznych i środków ochrony roślin na mikroorganizmy glebowe.

Kwiecień 18, 2018

Wszystkie zabiegi agrotechniczne stwarzające lepsze warunki dla wzrostu roślin wpływają także na większą aktywność mikroorganizmów. Twierdzi się, że im intensywniejsze prowadzimy zabiegi agrotechniczne tym mniejsza aktywność mikrobiologiczna gleby. Każdy zabieg intensywnie oddziałujący na właściwości fizyko-chemiczne gleby będzie także wpływał na aktywności mikroorganizmów glebowych. Tak właśnie działa silne ugniatanie gleby przez ciężkie maszyny rolnicze. Niszczy ono strukturę gleby, zakłóca stosunki powietrzno-wodne, wpływa, zatem negatywnie na rozwój mikroorganizmów. Ważnym elementem agrotechniki wpływającym na bioróżnorodność gleby jest prawidłowy płodozmian. Ograniczenia w płodozmianie, wprowadzanie monokultur, zawsze będą prowadzić do zmian w aktywności mikrobiologicznej gleby, jak i w składzie gatunkowym i funkcjonalnym mikroorganizmów. Prowadzi do zachwiania równowagi pomiędzy różnymi grupami mikroorganizmów, w końcowym efekcie do czasowej lub bardziej trwałej dominacji pojedynczych warunków lub grup mikroorganizmów. W takich okolicznościach często zaczyna dominować gatunek patogeniczny dla roślin.

Panuje obiegowe stwierdzenie, że za spadek aktywności mikrobiologicznej gleby odpowiedzialne są głównie środki ochrony roślin. Nie do końca tak jest. Oczywiście substancje aktywne pestycydów po dostaniu się do gleby w określony sposób oddziałują na mikrobiologiczny komponent glebowy, ale też mikroorganizmy glebowe biorą czynny udział w rozkładzie i metabolizowaniu substancji czynnych pestycydów. Odbywa się to w drodze rozkładu metabolicznego lub kometabolicznego. Oczywiście wpływ substancji aktywnej pestycydu zależy od jej charakteru i właściwości chemicznych i biologicznych, w obecnej chwili pestycydy podlegają drobiazgowej ocenie pod kątem ich ekotoksyczności. Najbardziej na pestycydy wrażliwe są bakterie nitryfikacyjne, bakterie symbiotycznie wiążące azot oraz promieniowce. Na stosowaniu środków ochrony roślin najbardziej cierpią procesy rozkładu materii organicznej, nitryfikacji i utleniania amoniaku. Najsłabiej na pestycydu reagują bakterie z rodzaju Azotobacter, amonifikatory. Najmniej w związku z tym wrażliwe na pestycydy są procesy proteolizy i niesymbiotycznego wiązania azotu (za Kwaśna 2014).

 

Marcin Oleszczak