Agroinnowator nr 8 - page 21

N
ajwiększe znaczenie mają naturalne barwniki roślinne
zwane karotenoidami, a wśród nich barwnik pomarańczo-
woczerwony (
ǃ
-karoten), który po spożyciu przekształca-
ny jest wwitaminę A. Korzenie marchwi są także cennym źródłem
witaminy C, witamin z grupy B, witaminy E oraz węglowodanów,
w tym głownie cukrów – glukozy i sacharozy, a także związ-
ków mineralnych, kwasów organicznych i olejków eterycznych.
Warunkiem uzyskania wysokich i dobrych jakościowo plonów
marchwi jest odpowiednie przygotowanie stanowiska pod upra-
wę (właściwa struktura gleby, odpowiednie pH, wymagana zasob-
ność w składniki pokarmowe) oraz prawidłowy siew i pielęgnacja
roślin w okresie wegetacji.
Optymalne zaopatrzenie roślin w składniki pokarmowe w cią-
gu całego okresu wegetacji to jeden z podstawowych warun-
ków uzyskania wysokich plonów marchwi o wymaganej jakości
korzeni.
Marchew powinna być uprawiana w 2. lub 3. roku po oborniku. Uprawa
w pierwszym roku może skutkować większą presją szkodników takich jak:
rolnice, chrabąszcz majowy czy połyśnica marchwianka.
Pod uprawę marchwi mogą być wykorzystane stanowiska, na których jesienią
przyorano nawozy zielone lub zastosowano dobrze rozłożony kompost.
Marchew należy do grupy warzyw mających skłonność do gromadzenia
azotanów.
Występowanie w roślinach pewnych ilości azotanów jest zjawiskiemnaturalnym,
wynikającym z naturalnego obiegu azotu w przyrodzie.
Azotany (V) są związkami mało toksycznymi i nie stanowią bezpośredniego
zagrożenia dla zdrowia – są dość szybko wchłaniane z przewodu pokarmowego
i w postaci niezmienionej wydalane z moczem.
W organizmie człowieka ok. 5% spożytych azotanów (V) pod wpływem enzy-
mów trawiennych przekształca się w azotany (III), a te z kolei w N-nitrozwiązki.
Ich nagromadzenie w organizmie ludzkim blokuje utlenianie krwi oraz może
mieć działanie kancerogenne.
Nadmierna zawartość azotanów obniża wartość odżywczą warzyw, gdyż
destrukcyjnie oddziałują one na witaminy z grupy A i B oraz karotenoidy.
Normą dopuszczalnej zawartości azotanów w korzeniach marchwi przezna-
czonych do przetwórstwa jest:
Œ
400 mg NO
3
-
/kg świeżej masy – dla dorosłych i dzieci powyżej 3. roku życia
Œ
200 mg NO
3
-
/kg świeżej masy – dla dzieci poniżej 3. roku życia.
O zawartości azotanów w korzeniach decydują:
Œ
cechy odmianowe
Œ
nawożenie
Œ
warunki glebowe i klimatyczne (intensywność światła i opady)
Œ
zdrowotność liści (prawidłowa powoduje lepsze przyswajanie azotanów
przez rośliny i mniejszą ich zawartość w korzeniach)
Œ
stopień dojrzałości w czasie zbioru (opóźnienie terminu zbioru sprzyja
mniejszej zawartości azotanów w korzeniach).
»
Marchew to jedno z najpopularniejszych warzyw, uprawiane w Polsce
na dużą skalę. Jej korzenie, oprócz walorów smakowych,
zawierają wiele ważnych składników odżywczych.
Tekst:
Jan Wcisło
Smaczna i zdrowa, ale
TRZEBA ZNAĆ REGUŁY
AGRO
INNOWATOR
021
1...,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20 22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,...36