ZALECENIA UPRAWOWE: TRUSKAWKA

Truskawka (Fragaria x ananasa Duch.) jest jedną z najpowszechniej uprawianych roślin jagodowych na świecie. Jest byliną o płytkim, delikatnym systemie korzeniowym. Częścią trwałą rośliny jest skrócony pęd, z którego co roku wyrastają nowe liście, kwiatostany i rozłogi. Z tego względu gatunek ten bardzo silnie reaguje na warunki glebowe, dostępność wody, temperaturę oraz nawożenie.

W praktyce truskawkę uprawia się:

• w gruncie,
• pod osłonami,
• na podniesionych zagonach,
• na stołach,
• w pojemnikach,
• w podłożach bezglebowych.

Wybór technologii powinien wynikać z kierunku produkcji. Plantacja przemysłowa wymaga przede wszystkim wysokiego i stabilnego plonu, natomiast produkcja deserowa koncentruje się na wielkości, jędrności, połysku, trwałości i wyrównaniu owoców.

W uprawie truskawki kluczowe znaczenie mają:

• zdrowy materiał nasadzeniowy,
• dobrze przygotowane stanowisko,
• właściwe pH gleby,
• regularne zaopatrzenie w wodę,
• precyzyjne żywienie,
• ograniczanie stresów.

Różne możliwości uprawy

Uprawa truskawki w glebie

Uprawa truskawki bezpośrednio w glebie pozostaje najczęściej stosowanym systemem zakładania plantacji. Zaletą tego systemu są relatywnie niskie koszty założenia plantacji, ale produkcja w większym stopniu zależy od pogody, jakości stanowiska i warunków fitosanitarnych gleby.

W uprawie polowej duże znaczenie ma wybór oraz prawidłowe przygotowanie stanowiska przed sadzeniem. W celu przyspieszenia zbioru często wykorzystuje się włókniny i okrycia. Pozwala to uzyskać wcześniejsze dojrzewanie owoców, co w przypadku produkcji deserowej ma duże znaczenie handlowe. Trzeba jednak pamiętać, że kwiaty truskawki są wrażliwe na przymrozki.

Uprawa truskawki pod osłonami

Uprawa truskawki pod osłonami pozwala wydłużyć okres podaży owoców, przyspieszyć lub opóźnić zbiór oraz uzyskać owoce wysokiej jakości w terminach korzystnych cenowo. W tym systemie stosuje się tunele foliowe, daszki, szklarnie i wysokie tunele. Produkcja może być prowadzona w glebie, w pojemnikach lub w podłożach bezglebowych.

Pod osłonami plantator lepiej kontroluje temperaturę, wilgotność, nawadnianie, nawożenie, wietrzenie i ochronę przed deszczem. Owoce są czystsze, łatwiejsze do zbioru i mniej narażone na uszkodzenia. System ten wymaga jednak większych nakładów inwestycyjnych oraz precyzyjnego zarządzania klimatem i nawożeniem.

Uprawa bezglebowa i na podniesionych stołach

W produkcji deserowej coraz większe znaczenie ma uprawa bezglebowa, prowadzona w pojemnikach, workach, doniczkach, rynnach lub matach uprawowych. Rośliny mogą być ustawione na gruncie, na podwyższonych zagonach albo na konstrukcjach i stołach.

Ten system poprawia warunki sanitarne, ułatwia zbiór, ogranicza zabrudzenie owoców i pozwala precyzyjnie sterować wodą oraz składnikami pokarmowymi. W uprawie bezglebowej fertygacja jest podstawowym narzędziem żywienia roślin, dlatego skład pożywki musi być dostosowany do jakości wody, rodzaju podłoża, fazy rozwojowej, temperatury, nasłonecznienia i planowanego plonu.

Odmiany truskawki

Dobór odmiany decyduje o kierunku produkcji, terminie zbioru, jakości owoców i wymaganiach technologicznych plantacji. Odmiana powinna być dopasowana do stanowiska, systemu uprawy, planowanego rynku zbytu oraz możliwości organizacyjnych gospodarstwa.

• Odmiany tradycyjne, określane także jako odmiany dnia krótkiego, owocują zwykle raz w sezonie. Pąki kwiatowe zawiązują późnym latem i jesienią, a główny zbiór przypada najczęściej na czerwiec. Są podstawą wielu plantacji polowych, szczególnie w produkcji przemysłowej i w tradycyjnym sezonie deserowym.

W technologii odmian tradycyjnych bardzo ważne jest prawidłowe odżywienie roślin po zbiorach, ponieważ właśnie wtedy budowany jest potencjał plonowania na kolejny rok.

• Odmiany powtarzające owocowanie kwitną i owocują sukcesywnie w sezonie. Ich uprawa jest szczególnie ważna w produkcji deserowej, zwłaszcza pod osłonami. Pozwalają rozciągnąć podaż owoców poza tradycyjny okres zbioru, ale wymagają precyzyjnej uprawy roślin.

Kluczowe jest utrzymanie równowagi między wzrostem wegetatywnym a owocowaniem. Nadmierna masa liściowa pogarsza doświetlenie i zdrowotność, natomiast zbyt silne obciążenie owocami osłabia rośliny. W praktyce duże znaczenie ma odpowiednie nawożenie, usuwanie rozłogów oraz kontrola liczby kwiatów.

• Odmiany deserowe powinny dawać owoce duże, wyrównane, aromatyczne, jędrne, błyszczące i trwałe w obrocie handlowym. W tej produkcji szczególne znaczenie ma dobre odżywienie wapniem, potasem, borem i krzemem.

• Odmiany przemysłowe powinny zapewniać wysoki plon, intensywne wybarwienie oraz przydatność do transportu i przetwórstwa. W ich przypadku bardzo ważna jest równomierność dojrzewania, zdrowotność plantacji oraz efektywność zbioru.

Sadzonki truskawki

Materiał nasadzeniowy ma bezpośredni wpływ na kondycję plantacji i poziom plonowania. Sadzonki powinny pochodzić z kwalifikowanych plantacji, być zdrowe, dobrze wyrośnięte, nieuszkodzone i niezwiędnięte. Szczególnie istotna jest średnica korony – mocniejsze sadzonki mają większy potencjał tworzenia kwiatostanów i lepiej rozpoczynają wzrost po posadzeniu.

Do zakładania plantacji wykorzystuje się głównie sadzonki frigo, sadzonki z tray’ów oraz sadzonki zielone. Sadzonki zielone sadzi się zwykle latem lub wczesną jesienią. Sadzonki frigo są wykopywane jesienią, przechowywane w chłodni i sadzone w terminie dostosowanym do planowanego zbioru. Dzięki temu umożliwiają produkcję sterowaną i są szczególnie ważne w intensywnych technologiach pod osłonami.

W momencie sadzenia warto zadbać o szybki rozwój korzeni. W technologii INTERMAG można wykorzystać rozwiązania poprawiające dostępność fosforu i cynku w strefie korzeniowej oraz produkty mikrobiologiczne wspierające rozwój systemu korzeniowego i aktywność biologiczną podłoża.

Nawożenie truskawki

Nawożenie truskawki powinno być oparte na aktualnej analizie gleby, ocenie kondycji roślin oraz – w przypadku fertygacji – także na analizie wody. Truskawka ma płytki system korzeniowy, dlatego szybko reaguje na niedobory składników pokarmowych, stres suszy, zasolenie oraz nieprawidłowe pH gleby lub pożywki. Jednocześnie jest gatunkiem wrażliwym na przenawożenie, zwłaszcza azotem, dlatego program nawożenia truskawki powinien być precyzyjnie dopasowany do fazy rozwojowej, typu plantacji i przeznaczenia owoców.

Przed założeniem plantacji należy zadbać o zasobność gleby w fosfor i potas oraz odpowiedni poziom materii organicznej. Dobrym źródłem substancji organicznej jest obornik zastosowany z wyprzedzeniem lub nawozy zielone, takie jak gorczyca, gryka czy łubin. Nawożenie mineralne przed sadzeniem powinno wynikać z analizy gleby, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar składników może ograniczać wzrost, plonowanie i jakość owoców.

W trakcie prowadzenia plantacji szczególne znaczenie mają: azot, fosfor, potas, wapń, magnez, bor, żelazo, mangan, cynk i miedź. Azot odpowiada za wzrost liści i budowę potencjału plonowania, ale jego nadmiar pogarsza zdrowotność plantacji, zwiększa podatność owoców na uszkodzenia i obniża ich trwałość. W okresach, gdy rośliny wymagają wsparcia azotowego, w programie można uwzględnić PLONVIT^® NITRO GCAA lub NITROMAG^®.

Fosfor jest ważny dla rozwoju systemu korzeniowego, kwitnienia, procesów energetycznych i regeneracji roślin po stresie. W warunkach chłodu, kiedy pobieranie fosforu z gleby jest ograniczone, dobrym rozwiązaniem jest dolistne zastosowanie PLONVIT^® PHOSPHO GCAA, GROWON® lub UNI PK™ 10:18.

Potas wpływa na gospodarkę wodną, transport asymilatów, wybarwienie, smak, masę, jędrność i trwałość owoców truskawki. W okresie wzrostu i dojrzewania owoców warto sięgnąć po PLONVIT^® KALI GCAA lub KALPRIM^®, które wspierają budowanie jakości handlowej plonu.

Wapń ma kluczowe znaczenie dla jędrności, odporności na uszkodzenia mechaniczne i trwałości pozbiorczej truskawki. Ponieważ jego transport w roślinie jest ograniczony, dokarmianie dolistne wapniem powinno być prowadzone regularnie w okresie wzrostu owoców. W tym celu rekomendowane są WAPNOVIT^® TURBO oraz OPTYCAL^®.

Bor wspiera kwitnienie, zapylenie, zawiązywanie owoców oraz transport wapnia. Niedobór boru może prowadzić do słabszego zawiązywania i deformacji owoców, dlatego warto dostarczać go profilaktycznie przed kwitnieniem oraz po zbiorach. W programie nawożenia truskawki można zastosować BORMAX^® TURBO. Cynk, mangan, żelazo i miedź warto uzupełniać zwłaszcza w okresach intensywnego wzrostu, stresu oraz problemów z pobieraniem składników z gleby. Do szybkiego dokarmiania mikroelementowego służą m.in. nawozy z serii AMINO ULTRA® oraz nawozy z serii MIKROCHELAT^™.

Czym nawozić truskawki wiosną?

Wiosenne nawożenie truskawki ma na celu szybkie uruchomienie wzrostu po spoczynku zimowym, odbudowę liści, regenerację systemu korzeniowego i przygotowanie roślin do kwitnienia. W tym okresie truskawka potrzebuje zbilansowanego odżywienia azotem, fosforem, potasem, magnezem i mikroelementami.

Na początku wegetacji warto zastosować nawozy wieloskładnikowe z serii PLONVIT® GCAA. PLONVIT^® OPTY GCAA wspiera ogólną kondycję roślin, a PLONVIT® PHOSPHO GCAA lub GROWON® są szczególnie przydatne wtedy, gdy niska temperatura ogranicza pobieranie fosforu przez korzenie. Przy słabszym starcie plantacji warto połączyć nawożenie dolistne z biostymulacją preparatami TYTANIT^® i OPTYSIL®, które wspierają wigor roślin oraz odporność na stres.

Wiosną warto również zadbać o mikroelementy. Cynk, mangan, żelazo i miedź wspierają prawidłowy rozwój liści, fotosyntezę, regenerację po zimie i przygotowanie roślin do kwitnienia. W tym celu można AMINO ULTRA®HORTI lub MIKROKOMPLEX^®.

Czym nawozić truskawki w czasie kwitnienia?

Kwitnienie i zapylenie to jeden z najważniejszych etapów decydujących o liczbie, kształcie i jakości owoców. Nawożenie truskawki w czasie kwitnienia powinno koncentrować się na fosforze, borze, cynku, wapniu i składnikach wspierających odporność roślin na stres.

Fosfor intensyfikuje procesy energetyczne i wspiera rozwój organów generatywnych, dlatego w tej fazie warto uwzględnić PLONVIT® PHOSPHO GCAA, GROWON® lub UNI PK™ 10:18. Bor wpływa na jakość pyłku, zapylenie i prawidłowe zawiązywanie owoców, dlatego naturalnym elementem programu jest BORMAX® TURBO.

W okresie okołokwitnieniowym truskawka często narażona jest na chłody, przymrozki i wahania temperatury. W takich warunkach warto włączyć TYTANIT®, który wspiera procesy fizjologiczne i wigor roślin, oraz OPTYSIL®, dostarczający aktywny krzem i poprawiający tolerancję roślin na stres.

Czym nawozić owocujące truskawki?

Od zawiązywania owoców do dojrzewania najważniejsze jest utrzymanie wysokiej jakości handlowej plonu. W tym okresie nawożenie truskawki powinno być ukierunkowane na wielkość, wybarwienie, smak, jędrność, trwałość i odporność owoców na transport.

Kluczowe znaczenie mają potas i wapń. Potas wpływa na transport asymilatów, gospodarkę wodną, masę owoców, wybarwienie i smak. W tej fazie dobrym rozwiązaniem jest PLONVIT® KALI GCAA lub KALPRIM®. Wapń wzmacnia ściany komórkowe, poprawia jędrność i ogranicza podatność owoców na uszkodzenia mechaniczne. Do dolistnego dokarmiania wapniem warto zastosować WAPNOVIT® TURBO lub OPTYCAL®.

W produkcji deserowej, gdzie liczy się trwałość pozbiorcza i atrakcyjny wygląd owoców, warto uwzględnić również OPTYSIL®LONGLIFE. Krzem wspiera odporność tkanek, ogranicza skutki stresu i pomaga utrzymać dobrą jakość owoców w obrocie handlowym.

Fertygacja truskawki

Fertygacja truskawki, czyli podawanie składników pokarmowych wraz z wodą, ma szczególne znaczenie w uprawie pod osłonami, w podłożach bezglebowych, na stołach oraz na plantacjach intensywnie nawadnianych. Pozwala precyzyjnie dostarczać składniki do strefy korzeniowej, ograniczać straty nawozów i szybko reagować na potrzeby roślin.

Skład pożywki powinien być dostosowany do wyników analizy wody, zasobności gleby lub podłoża, fazy rozwojowej, temperatury, nasłonecznienia i planowanego plonu. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na EC, pH pożywki, zawartość wapnia, magnezu i potasu oraz proporcje między składnikami.

W aktualnej ofercie INTERMAG do fertygacji dostępne są nawozy z serii DROPFERT^®, m.in. DROPFERT^® 4/40/13, DROPFERT^® 9/10/36 i DROPFERT^® 18/18/18. Dobór formulacji powinien wynikać z fazy rozwojowej: inne proporcje składników będą potrzebne podczas budowy korzeni i kwitnienia, a inne w okresie intensywnego wzrostu i dojrzewania owoców. W fertygacji można również uwzględnić mikroelementy i biostymulatory dopuszczone do stosowania w systemach fertygacyjnych zgodnie z etykietą i zaleceniami.

Znaczenie dokarmiania pozakorzeniowego truskawki

Dokarmianie pozakorzeniowe truskawki jest jednym z podstawowych elementów nowoczesnej technologii uprawy. Pozwala szybko dostarczyć roślinom składniki, których pobieranie z gleby lub podłoża jest ograniczone przez chłód, suszę, wysoką temperaturę, nieprawidłowe pH, zasolenie albo niekorzystne proporcje między pierwiastkami.

Truskawka bardzo dobrze reaguje na nawożenie dolistne, ponieważ ma płytki system korzeniowy i wysokie wymagania w okresie intensywnego wzrostu, kwitnienia oraz owocowania. Dokarmianie dolistne ma szczególne znaczenie po ruszeniu wegetacji, przed kwitnieniem, w czasie kwitnienia, podczas wzrostu owoców, w okresie dojrzewania oraz po zbiorach.

W programie dokarmiania pozakorzeniowego warto łączyć nawozy wieloskładnikowe PLONVIT® GCAA z produktami ukierunkowanymi na konkretne potrzeby roślin: BORMAX® TURBO przed kwitnieniem, WAPNOVIT® TURBO i OPTYCAL® w okresie budowy owoców,  PLONVIT® KALI GCAA i KALPRIM® dla poprawy wybarwienia i smaku, a także nawozy z serii AMINO ULTRA® lub MIKROKOMPLEX® przy potrzebie uzupełnienia mikroelementów.

Biostymulacja truskawki

Biostymulacja truskawki poprawia wykorzystanie potencjału plonotwórczego roślin, ogranicza skutki stresu i pomaga utrzymać wysoką jakość owoców. Jest szczególnie ważna w okresach chłodu, suszy, wysokiej temperatury, intensywnego kwitnienia, silnego obciążenia owocami oraz po uszkodzeniach spowodowanych stresem pogodowym.

W technologii INTERMAG ważną rolę pełnią biostymulatory i aktywatory wspierające konkretne procesy fizjologiczne. TYTANIT® stymuluje procesy fizjologiczne, poprawia wigor roślin oraz wspiera kwitnienie i jakość plonu. OPTYSIL® dostarcza aktywny krzem, który wzmacnia odporność na stres, ogranicza uszkodzenia mechaniczne i poprawia jakość owoców.

OPTYSIL®LONGLIFE można wykorzystać w technologii ukierunkowanej na trwałość pozbiorczą, jędrność i odporność owoców na uszkodzenia. W warunkach stresowych warto uwzględnić ALGAPRIM® oraz AMINOPRIM®, które wspierają regenerację roślin, natomiast w okresach utrudnionego pobierania fosforu dobrym wyborem jest GROWON®.

Produkty mikrobiologiczne w uprawie truskawki

Produkty mikrobiologiczne są ważnym elementem nowoczesnej produkcji truskawki, szczególnie tam, gdzie duże znaczenie ma zdrowotność systemu korzeniowego, żyzność gleby, ograniczanie stresów odglebowych oraz poprawa wykorzystania wody i składników pokarmowych.

Na etapie zakładania plantacji i przygotowania stanowiska warto zastosować BACTIM^® TERRASTART, który wspiera młode rośliny i rozwój systemu korzeniowego. W intensywnych systemach nawadnianych i fertygowanych szczególnie przydatny jest BACTIM^® FERTI. W uprawach ogrodniczych można uwzględnić także BACTIM^®HORTI oraz MYCOTIM  VIGOR, zawierający grzyby mikoryzowe wspierające rozwój korzeni i pobieranie wody.

Jak poprawić jakość owoców truskawki?

Jakość owoców truskawki zależy od odmiany, terminu zbioru, warunków pogodowych i technologii uprawy, ale bardzo duże znaczenie ma także odżywienie roślin. Najważniejsze składniki wpływające na jakość owoców to potas, wapń, bor, magnez i krzem.

Potas wpływa na wielkość, wybarwienie, smak i zawartość cukrów. Dlatego w okresie wzrostu i dojrzewania owoców warto stosować PLONVIT® KALI GCAA lub KALPRIM®. Wapń buduje jędrność, ogranicza podatność na uszkodzenia i poprawia trwałość pozbiorczą – w tej roli sprawdzają się WAPNOVIT® TURBO oraz OPTYCAL®. Bor wspiera prawidłowe zawiązywanie owoców i transport wapnia, dlatego w programie warto uwzględnić BORMAX® TURBO.

Magnez odpowiada za prawidłową fotosyntezę i produkcję asymilatów, które wpływają na wielkość i jakość plonu. W przypadku potrzeby uzupełnienia magnezu oraz mikroelementów można zastosować MIKROKOMPLEX®. Krzem wzmacnia tkanki i poprawia odporność owoców na stres oraz uszkodzenia, dlatego w produkcji deserowej warto włączyć OPTYSIL® i OPTYSIL®LONGLIFE.

Czym nawozić truskawki po zbiorach?

Nawożenie truskawki po zbiorach decyduje o plonie w kolejnym sezonie. Po zakończeniu zbiorów rośliny odbudowują liście, regenerują system korzeniowy, zawiązują pąki kwiatowe i przygotowują się do zimowania.

W tym okresie należy zadbać o właściwe zaopatrzenie roślin w azot, fosfor, potas, bor, cynk i mikroelementy. Azot wspiera odbudowę masy liściowej, ale nie powinien być stosowany zbyt późno ani w nadmiarze. W zależności od kondycji plantacji można wykorzystać PLONVIT® NITRO GCAA lub PLONVIT® OPTY GCAA.

Fosfor i potas wspierają regenerację oraz przygotowanie roślin do spoczynku, dlatego po zbiorach warto uwzględnić PLONVIT® PHOSPHO GCAA, PLONVIT® KALI GCAA lub UNI PK™ 10:18. Bor i cynk są ważne dla budowy potencjału kwiatowego na kolejny rok, dlatego dobrym rozwiązaniem jest BORMAX® TURBO lub AMINO ULTRA® CYNKO–BOR. Program po zbiorach warto uzupełnić o MIKROKOMPLEX® oraz produkty biostymulujące i mikrobiologiczne wspierające regenerację systemu korzeniowego i ogólną kondycję roślin.